Porady· 3 min czytania

Żywieniowe wsparcie odporności

Małgorzata PtakPisze Małgorzata Ptak · poznaj autora →

Jak dieta i mikroflora jelitowa wiążą się z odpornością dziecka? Artykuł przybliża znaczenie urozmaiconego żywienia, wybranych składników odżywczych oraz codziennych nawyków, od higieny po aktywność fizyczną.

Jak kształtuje się flora bakteryjna dziecka?

Część flory bakteryjnej, która jest niezbędna do odpowiedniego funkcjonowania organizmu, otrzymujemy już w życiu płodowym, a bakterie towarzyszą nam praktycznie od początku naszego życia. W ciąży matka dzieli się swoją florą bakteryjną z dzieckiem.

Jej skład zależy od stanu zdrowia ciężarnej, stylu życia, a także od jej diety. Bakterie przenikają do dziecka poprzez pępowinę oraz wody płodowe, zasiedlając przewód pokarmowy.

Następnie, w przypadku porodu poprzez cesarskie cięcie, dziecko styka się z mikroorganizmami bytującymi w szpitalu oraz na skórze i ubraniach mamy. Podczas porodu naturalnego noworodek dodatkowo połyka bakterie z dróg rodnych ciężarnej.

Kolejne drobnoustroje, przeciwciała i błonnik pokarmowy spożywane są wraz z pierwszym mlekiem, zwanym siarą, oraz z kolejnymi karmieniami. Szczepy oraz proporcje pomiędzy poszczególnymi bakteriami są indywidualne dla każdej kobiety, a skład całego mleka zmienia się wraz z potrzebami dziecka.

W przypadku dzieci karmionych sztucznie producenci starają się, aby skład mleka był jak najbardziej zbliżony do mleka kobiecego i zawierał cenne składniki odżywcze, również wspierające odporność organizmu.

Rozszerzanie diety a flora bakteryjna jelit

Kolejną dużą rewolucją dla flory bakteryjnej jelit jest rozszerzanie diety. Powinno odbywać się w odpowiednim czasie: nie wcześniej niż w 17. tygodniu, a nie później niż w 26. tygodniu życia niemowlęcia.

Najważniejszym aspektem jest gotowość dziecka. Musi ono stabilnie siedzieć (z podparciem lub bez), być zainteresowane jedzeniem, nie wypychać ani nie wypluwać go, próbować przeżuwać, chwytać i wkładać do buzi.

Zazwyczaj jelita dziecka osiągają odpowiednią dojrzałość około 6. miesiąca życia, a samo niemowlę wykazuje gotowość do rozpoczęcia rozszerzania diety. W związku z tym Światowa Organizacja Zdrowia zaleca właśnie w 6. miesiącu życia rozpocząć podawanie nowych pokarmów. Do tego czasu dziecko powinno spożywać wyłącznie mleko matki lub mleko modyfikowane.

Flora bakteryjna jelit a odporność organizmu

Odpowiednia flora bakteryjna jelit, kształtowana od najmłodszych lat, jest bardzo ważna w aspekcie odporności organizmu. Drogą pokarmową trafia do organizmu nie tylko jedzenie, ale również wiele drobnoustrojów. Mogą one wywołać choroby, zatrucia lub alergie.

Z drugiej strony z pokarmu do organizmu dostarczanych jest dużo substancji odżywczych wspomagających funkcjonowanie całego organizmu. Nieprawidłowy skład mikroflory bakteryjnej może wiązać się z częstszymi infekcjami zarówno przewodu pokarmowego, jak i całego organizmu.

Odpowiednia dieta

Żywieniowo możemy wspomagać organizm w walce z infekcjami poprzez odpowiednią dietę. Powinna zawierać wszystkie niezbędne składniki. Im bardziej jest urozmaicona, tym większe prawdopodobieństwo ich dostarczenia.

Warzywa, owoce i błonnik pokarmowy

Dieta powinna obfitować w warzywa i owoce, stanowiące źródło między innymi witamin (np. witaminy C), antyoksydantów i błonnika pokarmowego.

Pełnoziarniste produkty zbożowe dostarczają cennych frakcji błonnika pokarmowego, będących pożywką dla dobroczynnych bakterii jelitowych, a także żelaza i cynku.

Żelazo i cynk

Niedobór żelaza negatywnie wpływa na układ immunologiczny, dlatego też należy zadbać o odpowiednią podaż produktów bogatych w ten pierwiastek, takich jak mięso, rośliny strączkowe oraz wcześniej wspomniane pełnoziarniste produkty zbożowe.

Cynk, wykazujący działanie przeciwwirusowe oraz stymulujący syntezę przeciwciał, również odgrywa ważną rolę w prawidłowym działaniu układu odpornościowego. Występuje w jajach, rybach i owocach morza, chudym mięsie, orzechach, ale także nasionach roślin strączkowych.

Kwasy omega-3 i bakterie kwasu mlekowego

Ryby, oleje roślinne (np. z czarnuszki), orzechy oraz pestki stanowią dobre źródło kwasów omega-3, bardzo ważnych dla odporności organizmu, gdyż hamują nadmierną odpowiedź układu immunologicznego na patogen.

Kiszonki (ogórki, kapusta) oraz sfermentowane produkty mleczne zawierają bakterie kwasu mlekowego oraz prebiotyki stanowiące pożywkę dla nich.

W pożywieniu znajdują się również związki o działaniu przeciwgrzybiczym oraz antybakteryjnym. Ich źródłem są przyprawy (imbir, chrzan, kolendra, cynamon, goździki itd.), czosnek i cebula.

Higiena, aktywność fizyczna i suplementacja

Należy też pamiętać, aby odpowiednio odbudować florę bakteryjną po infekcji, zwłaszcza po antybiotykoterapii.

Ważne również, aby codziennie sprawdzać datę przydatności do spożycia produktów oraz ich stan, aby nie dopuścić do infekcji pokarmowej. Należy zachowywać odpowiednią higienę, lecz również nie stwarzać zbyt sterylnych warunków, aby organizm miał styczność z drobnoustrojami i uczył się na nie reagować.

Nie można również zapomnieć o zbawiennej roli aktywności fizycznej, która wpływa korzystnie na odporność organizmu.

W sezonie od września do kwietnia należy również pamiętać o suplementacji witaminy D, gdyż z dietą nie jesteśmy w stanie jej dostarczyć.

Podsumowanie

Reasumując, budowanie odporności organizmu rozpoczynamy już w życiu płodowym. Zdrową i urozmaiconą dietą jesteśmy w stanie wspomagać układ immunologiczny w walce z chorobotwórczymi drobnoustrojami.

Należy zwrócić szczególną uwagę na odpowiednią podaż żelaza, błonnika pokarmowego, probiotyków (bakterii kwasu mlekowego), warzyw i owoców oraz kwasów omega-3.

W przypadku wzmożonego zapotrzebowania związanego z sezonem przeziębieniowym oprócz diety możemy również sięgnąć po suplementy diety zawierające kwasy omega-3, witaminy czy cynk.

Gotowy, by chronić dziecko?

Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.

Porównaj warianty →

Czytaj dalej

Porady
Jak zgłosić szkodę z NNW dziecka? Instrukcja dla rodzica
Porady
Nowy rok szkolny, nowe wyzwania - do czego warto przygotować dziecko po wakacjach?
Przedszkolak
Program Partnerski SzkolnaPolisa.PL - jak działa kod polecający i jak wykorzystać punkty?