Porady· 4 min czytania

Wspólne posiłki wydłużają życie i rozwijają słownik naszych dzieci!

Maria NowakPisze Maria Nowak · poznaj autora →

Przy rodzinnym stole dzieci uczą się nie tylko jedzenia. To także okazja do rozmowy, poznawania nowych słów i budowania relacji. Sprawdź, dlaczego warto pielęgnować zwyczaj wspólnych posiłków.

Kiedy myślimy o zdrowym żywieniu, bardzo często skupiamy się tylko na tym, co nakładamy na talerz. Od razu pojawiają się nam przed oczami brukselki, smoothies, zielone sałatki, hummus, nasiona chia i inne cuda.

Pomijamy natomiast całą psychologię jedzenia. To, jak jemy, z kim, gdzie i z jakiego powodu, również ma znaczenie dla naszego zdrowia i samopoczucia. Te aspekty trudniej zmierzyć niż zawartość magnezu w orzechach włoskich czy poziom cukru we krwi i być może dlatego bywają niedoceniane.

Na szczęście coraz więcej mówi się o psychologicznych i społecznych aspektach jedzenia. Spośród nich napiszę dziś o jednym, szczególnie ważnym dla rodziców, a jednocześnie bardzo przyjemnym: o wspólnych rodzinnych posiłkach.

Czego małe dzieci uczą się podczas posiłku?

Kształtowanie nawyków żywieniowych zaczyna się już w okresie niemowlęcym. Podczas rozszerzania diety maluch poznaje nowe smaki i konsystencje, a rodzice dbają o to, żeby jego dieta była urozmaicona i odżywcza. Dziecko stopniowo uczy się gryźć, przeżuwać i jeść samodzielnie. Bałagan jest naturalną częścią tej nauki.

Wtedy też wchodzi w świat społecznych funkcji jedzenia. Posiłki służą głównie zaspokajaniu głodu, ale są również okazją do budowania relacji z innymi ludźmi czy świętowania.

Podczas posiłku w gronie bliskich maluch:

  • uczy się wyrażać swoje potrzeby: „chcę jeść”, „już wystarczy”;

  • ćwiczy rozpoznawanie głodu i sytości;

  • rozwija koordynację wzrokowo-ruchową, korzystając ze sztućców, nalewając do kubka czy nakładając swoją porcję;

  • poznaje własne upodobania: „to mi smakuje”, „tego nie chcę”;

  • uczy się cierpliwości, np. czekając na swoją kolej.

Posiłek stwarza też przestrzeń do rozwijania umiejętności komunikowania się z innymi. Atmosfera radości i akceptacji sprzyja zdobywaniu tych nowych umiejętności.

Dorośli dają przykład przy stole

Podczas wspólnych posiłków to właśnie my, dorośli, jesteśmy wzorem do naśladowania. Dzieci obserwują nie tylko zawartość naszych talerzy, ale też to, co mówimy i jak zachowujemy się podczas jedzenia.

Zachęcanie dziecka do jedzenia warzyw lub odkładania tabletu będzie mniej przekonujące, jeśli sami nie sięgamy po warzywa, a przy posiłku patrzymy w telefon. Dzieci uczą się również przez obserwację i naśladowanie naszych zachowań.

Jak rozmowy przy stole wspierają rozwój słownictwa?

Wspólne jedzenie śniadań, obiadów i kolacji jest ważne także wtedy, gdy dzieci są starsze. Posiłek to okazja do rozmowy. Przy wspólnym stole dzieci mogą opowiedzieć, co wydarzyło się w ciągu dnia, posłuchać innych i dyskutować. Ćwiczą wyrażanie opinii, uzasadnianie swojego zdania oraz słuchanie rozmówców.

Badania nad rozmowami podczas rodzinnych posiłków wskazują, że mogą one sprzyjać rozwojowi słownictwa. Dzieci słyszą mniej znane słowa w konkretnym kontekście, mogą pytać o ich znaczenie i próbować używać ich samodzielnie.

Wspólne posiłki są więc kolejną okazją do rozwijania języka, obok czytania książek, zabawy i codziennych rozmów.

Wspólne posiłki a nawyki żywieniowe dzieci

W analizie 17 badań, obejmujących łącznie ponad 182 tysiące dzieci i młodzieży, sprawdzono związek między częstotliwością rodzinnych posiłków a sposobem odżywiania i masą ciała.

Spożywanie co najmniej trzech posiłków tygodniowo wspólnie z rodziną wiązało się z:

  • korzystniejszymi nawykami żywieniowymi;

  • rzadszym spożywaniem produktów takich jak fast food, słodycze i słodkie napoje;

  • większym prawdopodobieństwem prawidłowej masy ciała;

  • rzadszym występowaniem nieprawidłowych zachowań związanych z jedzeniem.

Wyniki pokazują związek, ale nie dowodzą, że same wspólne posiłki odpowiadają za wszystkie te korzyści. Znaczenie mogą mieć również inne zwyczaje i warunki życia rodziny.

Nie oznacza to też, że trzy posiłki tygodniowo są „magiczną” granicą ani że codzienny wspólny obiad automatycznie zwielokrotni korzyści. Warto potraktować te wyniki jako zachętę do regularnego spotykania się przy stole, z uwzględnieniem możliwości naszej rodziny.

Relacje społeczne a długość życia

Korzyści z podtrzymywania relacji nie ograniczają się do dzieciństwa. Analiza 148 badań wykazała, że silniejsze relacje społeczne wiązały się z większą szansą przeżycia w okresie obserwacji.

Nie było to jednak badanie dotyczące wyłącznie wspólnych posiłków. Nie można na jego podstawie stwierdzić, że rodzinne obiady wydłużają życie bardziej niż rzucenie palenia czy aktywność fizyczna.

Wspólny stół może być natomiast jednym z miejsc, w których pielęgnujemy bliskość i regularny kontakt z innymi.

Warto pielęgnować czas przy wspólnym stole

Nie namawiam do rezygnacji z czytania dzieciom do poduszki, aktywności fizycznej czy dbania o to, co stawiamy na stole. Na zdrowie składa się wiele czynników, które wzajemnie się przenikają.

Chciałam zwrócić uwagę na to, ile dobrego może dziać się podczas rodzinnego posiłku. To mnóstwo małych rzeczy, których na co dzień nie dostrzegamy: rozmowa, uważne słuchanie, poznawanie smaków i bycie razem. Warto pielęgnować ten zwyczaj oraz przyjazną atmosferę przy stole.

Gotowy, by chronić dziecko?

Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.

Porównaj warianty →

Czytaj dalej

Porady
Jak zgłosić szkodę z NNW dziecka? Instrukcja dla rodzica
Porady
Nowy rok szkolny, nowe wyzwania - do czego warto przygotować dziecko po wakacjach?
Przedszkolak
Program Partnerski SzkolnaPolisa.PL - jak działa kod polecający i jak wykorzystać punkty?