Pisze Joanna Piotrowska · poznaj autora →
Czy posiłki dziecka trzeba solić? Jak pogodzić ograniczanie soli z dostarczaniem jodu? Sprawdź, na jakie produkty zwracać uwagę i jak stopniowo przyzwyczajać całą rodzinę do mniej słonego smaku.
Organizm potrzebuje sodu, który uczestniczy między innymi w regulacji gospodarki wodnej oraz pracy mięśni i układu nerwowego. Sól kuchenna, czyli chlorek sodu, jest jednym z jego źródeł.
Nie oznacza to jednak konieczności dosalania każdego posiłku. Sód występuje naturalnie w żywności, np. w mleku, a sól jest także dodawana podczas produkcji pieczywa, serów czy wędlin.
W praktyce większym problemem jest często nadmiar soli niż jej brak.
Jod jest potrzebny do wytwarzania hormonów tarczycy, ważnych dla wzrostu i rozwoju dziecka. Sól jodowana jest jednym ze źródeł tego pierwiastka, ale nie jedynym. Dostarczają go również między innymi ryby morskie, mleko i jego przetwory oraz jaja.
Nie należy zwiększać spożycia soli po to, żeby dostarczyć więcej jodu. Jeśli używamy soli w kuchni, wybierajmy jodowaną, nadal ograniczając jej ilość.
Niemowlęta otrzymują jod z mlekiem matki lub mlekiem modyfikowanym. Zawartość jodu w mleku kobiecym zależy między innymi od zaopatrzenia mamy w ten składnik. W ciąży i podczas karmienia piersią warto omówić suplementację z lekarzem.
Jeśli dieta dziecka wyklucza kilka ważnych źródeł jodu, np. ryby i nabiał, warto skonsultować jej bilans z pediatrą lub dietetykiem. Nie należy samodzielnie wprowadzać suplementów ani zastępować ich większą ilością soli.
WHO zaleca dorosłym spożywanie mniej niż 5 gramów soli dziennie. To ilość ze wszystkich źródeł: zarówno soli dodanej podczas gotowania, jak i obecnej w gotowych produktach. Nie jest to dodatkowa łyżeczka, którą można wykorzystać do doprawiania.
Dzieci potrzebują mniejszych ilości. Zalecenia zależą od wieku i zapotrzebowania energetycznego, dlatego nie należy stosować jednej zasady „pół łyżeczki dziennie” dla wszystkich dzieci.
Nie dodawaj soli do posiłków niemowlęcia ani do wody, w której gotujesz dla niego produkty. Unikaj również kostek rosołowych, gotowych słonych sosów i mieszanek przypraw zawierających sól.
Podczas rozszerzania diety sprawdzaj zawartość soli w gotowych produktach. Nie ma potrzeby dosalania jedzenia ze względu na jod.
Pierwsze urodziny nie oznaczają, że trzeba zacząć solić posiłki. Nadal warto podawać jedzenie bez dodatku soli lub z niewielką jej ilością oraz ograniczać produkty mocno solone.
Pomocnym rozwiązaniem jest odłożenie porcji dla dziecka przed doprawieniem rodzinnego dania. Korzystnie będzie również stopniowo zmniejszać ilość soli w posiłkach wszystkich domowników.
Niemowlęta mają mniejszą zdolność radzenia sobie z nadmiarem sodu niż dorośli. Nadmierne spożycie soli może też sprzyjać podwyższonemu ciśnieniu tętniczemu.
W pierwszych latach życia kształtują się preferencje smakowe. Podawanie mniej słonych potraw pomaga oswajać dziecko z naturalnym smakiem produktów.
Do doprawiania można używać niewielkich ilości ziół i przypraw, np. bazylii, oregano, majeranku, lubczyku czy imbiru. W przypadku gotowych mieszanek sprawdzaj skład, ponieważ mogą zawierać sól.
Jej źródłem mogą być między innymi:
pieczywo;
sery, szczególnie dojrzewające, topione i solankowe;
wędliny, kabanosy i kiełbaski;
ryby wędzone i niektóre konserwy rybne;
kiszonki i warzywa w zalewach;
gotowe sosy, zupy i kostki rosołowe;
słone przekąski oraz część płatków śniadaniowych.
Nie każdy produkt z danej grupy zawiera tyle samo soli. Pomidory czy fasola w puszce mogą być dostępne także bez jej dodatku. Podobnie zwykłe wafle lub chrupki mogą różnić się składem od wersji smakowych.
Nie trzeba automatycznie usuwać wszystkich tych produktów z jadłospisu. Warto porównywać etykiety, uwzględniać wielkość porcji i unikać łączenia wielu słonych składników w jednym posiłku.
Zdejmij solniczkę ze stołu i spróbuj potrawy przed doprawieniem. Sól ograniczaj stopniowo, korzystając z ziół i przypraw.
Sprawdzaj pozycję „sól” w tabeli wartości odżywczej. Porównuj zawartość w 100 gramach lub 100 mililitrach podobnych produktów, np. dwóch rodzajów pieczywa czy sosu.
Pamiętaj, że dane na etykiecie dotyczą wszystkich źródeł sodu przeliczonych na sól, a nie wyłącznie soli dodanej z solniczki.
Zamiast często podawać kanapki z wędliną, serem i kiszonym ogórkiem, przeplataj je innymi propozycjami, np. owsianką, jajkiem z warzywami lub domową pastą ze strączków.
Urozmaicenie pomaga ograniczyć nagromadzenie słonych produktów, ale nie zastępuje czytania etykiet. Liczy się suma soli spożywanej przez cały dzień.
Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.
Porównaj warianty →