Porady· 2 min czytania

Sól w diecie dziecka

Joanna PiotrowskaPisze Joanna Piotrowska · poznaj autora →

Czy posiłki dziecka trzeba solić? Jak pogodzić ograniczanie soli z dostarczaniem jodu? Sprawdź, na jakie produkty zwracać uwagę i jak stopniowo przyzwyczajać całą rodzinę do mniej słonego smaku.

Czy sól jest dziecku potrzebna?

Organizm potrzebuje sodu, który uczestniczy między innymi w regulacji gospodarki wodnej oraz pracy mięśni i układu nerwowego. Sól kuchenna, czyli chlorek sodu, jest jednym z jego źródeł.

Nie oznacza to jednak konieczności dosalania każdego posiłku. Sód występuje naturalnie w żywności, np. w mleku, a sól jest także dodawana podczas produkcji pieczywa, serów czy wędlin.

W praktyce większym problemem jest często nadmiar soli niż jej brak.

Sól jodowana a zapotrzebowanie na jod

Jod jest potrzebny do wytwarzania hormonów tarczycy, ważnych dla wzrostu i rozwoju dziecka. Sól jodowana jest jednym ze źródeł tego pierwiastka, ale nie jedynym. Dostarczają go również między innymi ryby morskie, mleko i jego przetwory oraz jaja.

Nie należy zwiększać spożycia soli po to, żeby dostarczyć więcej jodu. Jeśli używamy soli w kuchni, wybierajmy jodowaną, nadal ograniczając jej ilość.

Niemowlęta otrzymują jod z mlekiem matki lub mlekiem modyfikowanym. Zawartość jodu w mleku kobiecym zależy między innymi od zaopatrzenia mamy w ten składnik. W ciąży i podczas karmienia piersią warto omówić suplementację z lekarzem.

Jeśli dieta dziecka wyklucza kilka ważnych źródeł jodu, np. ryby i nabiał, warto skonsultować jej bilans z pediatrą lub dietetykiem. Nie należy samodzielnie wprowadzać suplementów ani zastępować ich większą ilością soli.

Ile soli można spożywać?

WHO zaleca dorosłym spożywanie mniej niż 5 gramów soli dziennie. To ilość ze wszystkich źródeł: zarówno soli dodanej podczas gotowania, jak i obecnej w gotowych produktach. Nie jest to dodatkowa łyżeczka, którą można wykorzystać do doprawiania.

Dzieci potrzebują mniejszych ilości. Zalecenia zależą od wieku i zapotrzebowania energetycznego, dlatego nie należy stosować jednej zasady „pół łyżeczki dziennie” dla wszystkich dzieci.

Niemowlęta do ukończenia pierwszego roku życia

Nie dodawaj soli do posiłków niemowlęcia ani do wody, w której gotujesz dla niego produkty. Unikaj również kostek rosołowych, gotowych słonych sosów i mieszanek przypraw zawierających sól.

Podczas rozszerzania diety sprawdzaj zawartość soli w gotowych produktach. Nie ma potrzeby dosalania jedzenia ze względu na jod.

Dzieci po pierwszym roku życia

Pierwsze urodziny nie oznaczają, że trzeba zacząć solić posiłki. Nadal warto podawać jedzenie bez dodatku soli lub z niewielką jej ilością oraz ograniczać produkty mocno solone.

Pomocnym rozwiązaniem jest odłożenie porcji dla dziecka przed doprawieniem rodzinnego dania. Korzystnie będzie również stopniowo zmniejszać ilość soli w posiłkach wszystkich domowników.

Dlaczego warto ograniczać sól?

Niemowlęta mają mniejszą zdolność radzenia sobie z nadmiarem sodu niż dorośli. Nadmierne spożycie soli może też sprzyjać podwyższonemu ciśnieniu tętniczemu.

W pierwszych latach życia kształtują się preferencje smakowe. Podawanie mniej słonych potraw pomaga oswajać dziecko z naturalnym smakiem produktów.

Do doprawiania można używać niewielkich ilości ziół i przypraw, np. bazylii, oregano, majeranku, lubczyku czy imbiru. W przypadku gotowych mieszanek sprawdzaj skład, ponieważ mogą zawierać sól.

Sól występuje nie tylko w solniczce

Jej źródłem mogą być między innymi:

  • pieczywo;

  • sery, szczególnie dojrzewające, topione i solankowe;

  • wędliny, kabanosy i kiełbaski;

  • ryby wędzone i niektóre konserwy rybne;

  • kiszonki i warzywa w zalewach;

  • gotowe sosy, zupy i kostki rosołowe;

  • słone przekąski oraz część płatków śniadaniowych.

Nie każdy produkt z danej grupy zawiera tyle samo soli. Pomidory czy fasola w puszce mogą być dostępne także bez jej dodatku. Podobnie zwykłe wafle lub chrupki mogą różnić się składem od wersji smakowych.

Nie trzeba automatycznie usuwać wszystkich tych produktów z jadłospisu. Warto porównywać etykiety, uwzględniać wielkość porcji i unikać łączenia wielu słonych składników w jednym posiłku.

Jak ograniczyć sól w trzech krokach?

1. Nie dosalaj odruchowo

Zdejmij solniczkę ze stołu i spróbuj potrawy przed doprawieniem. Sól ograniczaj stopniowo, korzystając z ziół i przypraw.

2. Porównuj podobne produkty

Sprawdzaj pozycję „sól” w tabeli wartości odżywczej. Porównuj zawartość w 100 gramach lub 100 mililitrach podobnych produktów, np. dwóch rodzajów pieczywa czy sosu.

Pamiętaj, że dane na etykiecie dotyczą wszystkich źródeł sodu przeliczonych na sól, a nie wyłącznie soli dodanej z solniczki.

3. Urozmaicaj posiłki

Zamiast często podawać kanapki z wędliną, serem i kiszonym ogórkiem, przeplataj je innymi propozycjami, np. owsianką, jajkiem z warzywami lub domową pastą ze strączków.

Urozmaicenie pomaga ograniczyć nagromadzenie słonych produktów, ale nie zastępuje czytania etykiet. Liczy się suma soli spożywanej przez cały dzień.

Gotowy, by chronić dziecko?

Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.

Porównaj warianty →

Czytaj dalej

Porady
Jak zgłosić szkodę z NNW dziecka? Instrukcja dla rodzica
Porady
Nowy rok szkolny, nowe wyzwania - do czego warto przygotować dziecko po wakacjach?
Przedszkolak
Program Partnerski SzkolnaPolisa.PL - jak działa kod polecający i jak wykorzystać punkty?