Pisze Joanna Piotrowska · poznaj autora →
Co sprawdzić na etykiecie, zanim produkt trafi do koszyka? Poznaj wskazówki dotyczące składu, wartości odżywczych i oznaczeń na opakowaniach, które pomogą Ci robić bardziej świadome zakupy.
Przyjrzyjmy się produktowi malinowemu o składzie: cukier, woda, zagęszczony sok malinowy, aromat. Pierwsze miejsce cukru na liście oznacza, że użyto go najwięcej spośród wymienionych składników.
Składniki podaje się co do zasady w kolejności malejącej według ich masy w momencie użycia do produkcji. Dlatego warto sprawdzać, co znajduje się na początku wykazu, zamiast kierować się wyłącznie nazwą lub zdjęciem owoców na opakowaniu.
Tradycyjne pieczywo powstaje przede wszystkim z mąki, wody, soli oraz zakwasu lub drożdży. Może zawierać również nasiona słonecznika, siemię lniane, czarnuszkę czy sezam.
Krótki skład bywa pomocną wskazówką, ale sama liczba składników nie przesądza o wartości produktu. Dłuższa lista może wynikać choćby z dodatku różnych nasion i przypraw. Również obecność substancji oznaczonej symbolem „E” nie jest sama w sobie powodem, by odrzucić produkt.
Na opakowaniu serka możesz znaleźć informację „Nie zawiera konserwantów”. Nie oznacza to jednak automatycznie, że produkt ma korzystniejszy skład niż inne.
Zwracaj uwagę na to, co produkt zawiera, a nie tylko na deklaracje dotyczące tego, czego w nim nie ma. Przeczytaj cały wykaz składników i sprawdź tabelę wartości odżywczej.
Na etykiecie dżemu możesz przeczytać: „Wyprodukowano z 40 g owoców na 100 g produktu”. To konkretna informacja, którą warto porównać z oznaczeniami innych dżemów. Sprawdź również zawartość cukrów.
Podobnie postępuj przy wyborze produktów mięsnych, np. parówek. Zwróć uwagę na procentową zawartość mięsa i pozostałe składniki. Jeśli mięso stanowi 40% produktu, nie oznacza to automatycznie, że reszta jest mięsem oddzielonym mechanicznie. Jego obecność musi być wskazana osobno w wykazie składników.
Sprawdzaj, ile głównego składnika wykorzystano do przygotowania produktu, i porównuj produkty tego samego rodzaju.
Sprawdź zawartość białka, tłuszczu, węglowodanów, cukrów i soli. Porównując produkty, korzystaj z danych podanych dla tej samej ilości, np. 100 g lub 100 ml.
Pamiętaj, że pozycje „węglowodany” i „w tym cukry” nie oznaczają tego samego. Przykładowo maltodekstryna jest źródłem węglowodanów, ale nie jest wykazywana w tabeli jako cukry. W przypadku produktów do rozpuszczania sprawdź też, czy podane wartości dotyczą proszku, czy gotowego napoju.
Oznaczenia te dotyczą określonych cech produktu, ale nie zastępują oceny jego składu i wartości odżywczej. Produkt ekologiczny lub wegański również może zawierać dużo cukrów albo soli.
Wyższa cena nie musi oznaczać korzystniejszego składu. Porównuj podobne produkty, zwracając uwagę także na cenę za kilogram lub litr.
Rozróżniaj dwa oznaczenia:
„Najlepiej spożyć przed” wskazuje datę minimalnej trwałości. Po jej upływie produkt nie musi być zepsuty, ale przed spożyciem trzeba uwzględnić sposób przechowywania, stan opakowania i oznaki zepsucia.
„Należy spożyć do” wskazuje termin przydatności do spożycia. Po jego upływie nie należy jeść produktu, nawet jeśli wygląda i pachnie prawidłowo.
Zawsze przestrzegaj również zaleceń dotyczących przechowywania i czasu spożycia po otwarciu.
Czytaj pełną nazwę, a nie tylko hasło na przedniej części opakowania. Określenie „o smaku truskawkowym” samo w sobie nie mówi, ile owoców zawiera produkt. Sprawdź tę informację w składzie, a zawartość cukrów w tabeli wartości odżywczej.
Przemysłowe tłuszcze trans powstają przede wszystkim podczas częściowego utwardzania olejów. Ich spożycie zwiększa ryzyko chorób sercowo-naczyniowych, dlatego warto ograniczać je w diecie.
W wykazie składników zwracaj uwagę na określenia „częściowo utwardzony” lub „częściowo uwodorniony”.
Olej palmowy nie jest synonimem tłuszczu częściowo utwardzonego. Nazwa oleju wskazuje jego pochodzenie, natomiast informacja o utwardzeniu dotyczy sposobu przetwarzania.
Cukry mogą pochodzić z różnych składników, np. cukru, syropu glukozowego, syropu glukozowo-fruktozowego czy miodu. Dlatego nie wystarczy szukać w wykazie wyłącznie słowa „cukier”.
Czytaj skład razem z tabelą wartości odżywczej. Pozycja „w tym cukry” obejmuje zarówno cukry naturalnie występujące w produkcie, jak i te dodane podczas produkcji.
Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.
Porównaj warianty →