Pisze Małgorzata Ptak · poznaj autora →
Co kryje się za kolorami warzyw i owoców? Poznaj naturalne barwniki roślinne i dowiedz się, dlaczego warto zadbać o różnorodność na talerzu oraz jak wykorzystać kolory, by zachęcić dziecko do próbowania nowych produktów.
Jesień za oknami, liście na drzewach zmieniają kolory z zielonych na żółte i czerwone. Czy w naszym życiu kolor również ma znaczenie? Do wybierania koloru kwiatów, ubrań czy farby do wnętrz już się przyzwyczailiśmy, ale czy zwracamy uwagę na kolor potraw? Papryka czerwona czy zielona? Która lepsza?
Warzywa i owoce swój kolor zawdzięczają obecności barwnika, różnego w zależności od barwy. Kolor pożywienia ma duże znaczenie, gdyż jest jednym z kryteriów oceny, czy produkt jest świeży, zdatny do spożycia lub zepsuty. Od wyglądu potrawy zależy również to, czy zdecydujemy się jej spróbować, zwłaszcza w przypadku nowości. U niektórych dzieci można zauważyć wyraźną niechęć do potraw czy produktów właśnie ze względu na kolor – unikają np. brązowych, czy żółtych rzeczy, gdyż negatywnie im się kojarzą. Jednocześnie poprzez urozmaicenie kolorystyczne możemy zachęcić pociechy do jedzenia owoców i warzyw, tworząc kolorowe obrazki na talerzu. Kolory, a właściwie naturalne barwniki pozytywnie wpływają na nasz organizm.
Zaliczany do tej grupy beta-karoten nadaje pomarańczową barwę owocom i warzywom. Znajduje się np. w melonie, brzoskwini, morelach, arbuzie, wiśniach, marchewce, dyni, sałacie, cykorii, jarmużu, szpinaku czy natce pietruszki. Jako przeciwutleniacz opóźnia procesy starzenia, jest też związkiem, który organizm może wykorzystać do syntezy witaminy A, której niedobór przyczynia się do upośledzenia procesu widzenia. Odpowiednia podaż produktów spożywczych zawierających beta-karoten zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób oczu takich jak zaćma, zwyrodnienie plamki żółtej, czy uszkodzeń soczewki. Jego obecność w skórze przyspiesza proces opalania jednocześnie zapobiegając oparzeniom słonecznym oraz przebarwień. Obecność tego barwnika w diecie zmniejsza ryzyko zachorowania na niektóre nowotwory jamy ustnej, przełyku, krtani czy pęcherza moczowego.
Kolejnym karotenoidem, o którym warto wspomnieć jest likopen, występujący przede wszystkim w pomidorach, arbuzie i grejpfrucie czerwonym. Tak samo jak beta-karoten wykazuje właściwości przeciwutleniające, a także przeciwmiażdżycowe i obniżające stężenie cholesterolu we krwi. Obróbka termiczna zwiększa przyswajalność tego związku dla organizmu.
Natomiast luteina i zeaksantyna znajdują się w plamce żółtej oka, chronią narządy wzroku przed szkodliwym promieniowaniem (słonecznym i światła niebieskiego) oraz wpływają na ostrość widzenia oraz widzenie po zmroku. Luteina wykazuje również działanie przeciwnowotworowe zmniejszając ryzyko powstawania i rozwoju raka skóry, wątroby, nerek, a także jelita grubego.
Antocyjany w zależności od odczynu środowiska nadają roślinom barwę od pomarańczowej po niebieską, czerwoną i fioletową. Występują w ciemnych owocach – czarna porzeczka, borówka, czarny bez, śliwki, a także jaśniejszych jak malina, truskawki, żurawina oraz w czerwonej kapuście. Antocyjany są wrażliwe na obróbkę termiczną, niewłaściwa może prowadzić do zmiany barwy potrawy. Wykazują szereg prozdrowotnych właściwości. Są szczególnie polecane dla osób z chorobami układu krążenia, gdyż uszczelniają naczynia krwionośne, zapobiegają tworzeniu się zatorów żylnych poprzez hamowanie agregacji płytek krwi oraz obniżanie stężenia cholesterolu oraz trójglicerydów we krwi. Obniżają wchłanianie węglowodanów z przewodu pokarmowego. Wykazują również działanie przeciwzapalne oraz przeciwnowotworowe.
Chlorofil to dobrze nam znany zielony barwnik roślin. Również wykazuje prozdrowotne właściwości, gdyż opóźnia procesy starzenia. Pomaga w leczeniu stanów zapalnych, neutralizuje nieprzyjemne zapachy oraz zapobiega rozwojowi niektórych nowotworów.
Podsumowując, kolory nie tylko są ważne w życiu codziennym. Kolor ubrań może dodać nam pewności siebie, wpływa na to, jak jesteśmy odbierani przez inne osoby, ale też jest bardzo ważny w kuchni. Im dieta jest bardziej urozmaicona, bogata w różne produkty spożywcze, tym dla nas lepiej, gdyż dostarczamy w ten sposób wiele substancji odżywczych. Kolorowe potrawy przyjemne dla oka, nie tylko zachęcają nas do ich spożycia, ale również pozytywnie wpływają na nasze zdrowie i opóźniają procesy starzenia. Dlatego też, aby żyć zdrowo i wyglądać młodo należy spożywać dużo owoców i warzyw.
Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.
Porównaj warianty →