Pisze Maria Nowak · poznaj autora →
Głód to sygnał płynący z wnętrza naszego organizmu, mówiący o tym, że potrzebujemy uzupełnić paliwo. Naszym paliwem jest oczywiście jedzenie. Nie zawsze jednak nasze subiektywne odczucie głodu oznacza, że potrzebujemy składników odżywczych, uzupełniania kalorii, mikroskładników i makroskładników.
Co innego głód a co innego chęć na jedzenie. Czasami (a może nawet często) jemy z innych powodów niż potrzeba uzupełnienia składników. Może to być również potrzeba pozbycia się dyskomfortu emocjonalnego.
Często jemy pod wpływem:
stresu
nudy
smutku
samotności
niepokoju
I takie nasze wzorce przekazujemy niestety także naszym dzieciakom. Jemy, aby zaspokoić inne potrzeby niż głód. Niestety jest to na dwójnasób niekorzystne. Raz, że jedzeniem zazwyczaj nie jesteśmy w stanie zaspokoić skutecznie innych potrzeb, np. uwolnić się od nudy czy samotności. Dwa, że nadmiarowe jedzenie, które zazwyczaj się w takich przypadkach pojawia, może prowadzić do zaburzeń odżywania, wpadnięcia w kompulsywne jedzenie, może też prowadzić do nadwagi i otyłości oraz wiążących się z nimi chorób.
Narasta powoli, w miarę spadania poziomu glukozy we krwi, głód staje się coraz silniejszy, zazwyczaj zauważamy go w trakcie narastania: “ooo zaraz będę musiała coś zjeść, robię się głodna”, “nie jadłam nic pół dnia, jestem okropnie głodna”.
Mamy ochotę na to, żeby zjeść posiłek, kwestia tego, co to konkretnie będzie jest drugoplanowa. Po całym dniu biegania po górach, chleb z masłem i ciepła herbata będzie prawdziwą ucztą i nasyci nasz głód.
Pojawia się zazwyczaj w regularnych odstępach czasu od poprzedniego posiłku albo np. po zwiększonej aktywności fizycznej czy umysłowej, po nocnym odpoczynku.
Mamy kontrole nad zjadaną ilością.
Po zjedzeniu posiłku pojawia się satysfakcja.
Pojawia się nagle i jest cały czas tak samo intensywny.
Mamy ochotę na konkretny produkt, przekąskę. Kierujemy się zachciankami: “zjadłabym ptasie mleczko”, “pochrupałabym słone paluszki”.
Pojawia się w odpowiedzi na nieprzyjemną sytuację, stres, zły nastrój, nudę, czasami wieczorem, gdy opadają stresy całego dnia, czasem jako reakcja na konkretną sytuację, np. włączenie telewizora, włączenie filmu na Netflix-ie itp.
Jemy kompulsywnie, bez kontroli, więcej niż potrzebujemy.
Po zjedzeniu często pojawiają się wyrzuty sumienia. Chcemy poprawić sobie humor jedzeniem, a po jedzeniu czujemy się nie lepiej, a jeszcze gorzej.
Gdy pojawia się głód, warto przed sięgnięciem po posiłek czy przekąskę zatrzymać się na 15 sekund refleksji.
Skup się na swoim ciele i zastanów się, co czujesz:
Czy czujesz burczenie w brzuchu, skurcze żołądka, ból głowy, ból brzucha, spadek energii, siły fizycznej, spadek koncentracji.
A może raczej odczuwasz bardziej emocjonalne objawy, takie jak lęk, smutek, stres czy nuda, czujesz się emocjonalnie zdezorientowany lub zaniepokojony.
Taka samoobserwacja i uważność to pierwszy krok do większej świadomości w kwestii żywienia.
Jeśli zauważysz, że pojawia się u ciebie lub u twojego dziecka problem jedzenia emocjonalnego, to kolejnym krokiem będzie poszukiwanie twojego (lub dziecka) “wyzwalacza” głodu emocjonalnego. Czy będzie to smutek, czy nuda, a może jeszcze coś innego. Bardzo przydatnym narzędziem na tym etapie jest praca z listą potrzeb.
Jeśli uda nam się zidentyfikować nasze niezaspokojone potrzeby, to będziemy mogli poszukać sobie własnych wspierających strategii zaspokajania ich. I to takich, które nie wiążą się z jedzeniem. Przykładowo, jeśli jem z nudów - mogę poszukać sobie fajnych regularnych zajęć, które zaspokoją mi potrzebę urozmaicenia, kreatywności, posiadania hobby. Zajęcie to da mi tyle satysfakcji i radości, że nie będę potrzebowała wypełniać słodyczami uczucia pustki i nudy.
Strategie do zaspokajania potrzeb mogą być naprawdę proste – jak spotkanie z przyjacielem, zaplanowany spacer, kino, zaparzenie dobrej smakowej albo ziołowej herbaty, aromaterapia, ciepła kąpiel itp. Ważne, żeby było to coś świadomie zaplanowanego i realnie wprowadzonego w życie.
Warto być uważnym na kwestie rozróżniania głodu fizycznego i emocjonalnego u siebie i u dzieciaków. Jedzenie spełnia wiele różnych funkcji, oprócz czysto żywieniowej. I wiele z tych funkcji jest pozytywnych. Jedzenie buduje wspólnotę rodzinną albo wspólnotę przyjaciół, pojawia się przy okazji różnych ceremonii czy świąt. I nie chodzi o to, żeby ograniczyć jedzenie tylko do dostarczania kalorii i mikro i makroelementów. Ale trzeba być uważnym w jedzeniu i wyczuć moment, gdy jedzenie staje się kompulsywne i zaczynamy tracić nad nim kontrolę.
Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.
Porównaj warianty →