Pisze Małgorzata Ptak · poznaj autora →
Hormony tarczycy mają znaczenie dla wzrastania, metabolizmu i rozwoju dziecka. Jak mogą objawiać się ich nadmiar i niedobór? Przeczytaj o nadczynności i niedoczynności tarczycy, badaniach oraz znaczeniu wczesnego rozpoznania i leczenia.
Problemy z tarczycą dotyczą nie tylko dorosłych, ale też dzieci. Tarczyca odgrywa ważną rolę w ich rozwoju, gdyż jej hormony uczestniczą w procesach wzrastania, regulują metabolizm, wpływają na dojrzewanie płciowe oraz utrzymanie odpowiedniej temperatury ciała.
Badania przesiewowe noworodków pozwalają wcześnie wykrywać wrodzoną niedoczynność tarczycy. W późniejszym wieku choroby tarczycy rozpoznaje się m.in. podczas diagnostyki niepokojących objawów.
Nadczynność tarczycy polega na nadmiernej produkcji hormonów tarczycy: trijodotyroniny i tyroksyny. U dzieci najczęstszą przyczyną jest choroba Gravesa-Basedowa. Rzadziej przyczyną mogą być autonomiczne guzki tarczycy.
Nadmiar hormonów tarczycy w organizmie może również wystąpić w przebiegu zapalenia tarczycy lub przy przyjmowaniu zbyt dużej dawki hormonów. Nie zawsze wynika wtedy ze zwiększonej produkcji hormonów przez gruczoł.
Do częstych objawów należą nadpobudliwość, niepokój i zaburzenia snu. Dziecko może być bardziej drażliwe, zalęknione i mieć problemy z koncentracją.
Mogą wystąpić wypadanie włosów, świąd skóry, częstsze wypróżnienia oraz spadek masy ciała mimo większego apetytu. W chorobie Gravesa-Basedowa mogą pojawić się również objawy oczne, np. wytrzeszcz i zaczerwienienie oczu.
Niektóre objawy nadczynności tarczycy mogą przypominać trudności występujące w ADHD, dlatego wymagają oceny lekarskiej.
Leczenie może obejmować podawanie leków hamujących produkcję hormonów tarczycy, leczenie jodem promieniotwórczym lub operację.
Wybór metody zależy m.in. od przyczyny choroby, wieku dziecka i jego stanu zdrowia. Nie wszystkie metody są odpowiednie dla każdego dziecka. Zakres operacji również zależy od rozpoznania; w chorobie Gravesa-Basedowa leczenie chirurgiczne zwykle polega na usunięciu całej tarczycy.
Niedoczynność tarczycy oznacza niedostateczną ilość hormonów tarczycy w stosunku do potrzeb organizmu. Schorzenie może być wrodzone lub nabyte.
Przyczyn niedoczynności może być wiele: od zaburzeń funkcjonowania przysadki mózgowej, podwzgórza lub samej tarczycy po choroby autoimmunologiczne, zapalenia tarczycy i niedobór jodu.
Badania przesiewowe pozwalają wykrywać wrodzoną niedoczynność tarczycy, zanim pojawią się wyraźne objawy. Wczesne rozpoczęcie leczenia pomaga zapobiegać poważnym zaburzeniom rozwoju dziecka.
U noworodka z niedoczynnością mogą występować:
ospałość,
obniżone napięcie mięśniowe,
przedłużająca się żółtaczka,
obniżona temperatura ciała,
kłopoty ze ssaniem,
zaparcia.
U niemowlęcia mogą pojawić się również mniejsze łaknienie, ochrypły głos, zaburzenia wzrastania oraz opóźnienie ząbkowania i rozwoju.
Starsze dzieci mogą często odczuwać zimno, zwiększoną senność i zmęczenie. Mogą pojawić się pogorszenie pamięci i koncentracji oraz gorsze wyniki w nauce.
Obserwuje się również suchość skóry, łamliwość paznokci, spowolnienie wzrastania i przyrost masy ciała. U nastolatków może wystąpić opóźnienie dojrzewania.
Podstawowe badania obejmują oznaczenie TSH i wolnej tyroksyny, czyli fT4. O potrzebie wykonania dodatkowych badań decyduje lekarz. Wyniki należy interpretować z uwzględnieniem wieku dziecka i zakresów referencyjnych laboratorium.
Leczenie polega na przyjmowaniu lewotyroksyny, czyli syntetycznej tyroksyny, oraz regularnej kontroli wyników badań, tempa wzrastania i rozwoju dziecka.
W chorobach tarczycy bardzo ważne są wczesne rozpoznanie oraz dobór odpowiedniego leczenia przez lekarza.
Dawki leków wymagają regularnej oceny i dostosowywania do wyników badań, wieku, masy ciała oraz rozwoju dziecka.
Porównaj warianty I–V i dobierz sumę ubezpieczenia w 5 minut.
Porównaj warianty →